Tiven hai uns días a fortuna de asistir a uns deses actos, aínda tan infrecuentes, onde a xente se reúne para celebrar o cabodano de alguén amado, non con pesar nin con convencionais ritos relixiosos alleos, ás máis das veces, tanto ao espírito da persoa morta coma ao sentir das asistentes. Foi, a de Marijé Díaz, unha homenaxe á súa alegría e a todo o que dela segue vivo. Para alén da emoción sentida, o acto deume para matinar no pouco que nos celebramos en vida; no fácil que nos resulta expresar publicamente a discrepancia e no incomodo que se nos fai dicir canto queremos, canto apreciamos e admiramos a alguén. Pensei daquela nas miñas amigas vivas, nas múltiples e variadas razóns polas que me eran fundamentais e necesarias, nos diversos motivos polos que tanto as amaba. En todas elas, máis aló das razóns estritamente persoais e afectivas, achei o recoñecemento que lles debo pola defensa do idioma. Musicas, actrices, escritoras, que non cederon nunca á tentación de “conseguir novos públicos e abrirse a novos mercados” a cambio de traizoar a lingua na que aman e que as sitúa no mundo; pero tamén profesoras, médicas, caixeiras, funcionarias, camareiras, taxistas e avogadas que cada día “manteñen o idioma” fronte as presións cotiás, ás veces nada pequenas, dos seus contornos laborais e sociais. Horroriceime: que “manter o idioma” sexa un valor, cando debía ser algo tan normal no que nin reparásemos é mostra do lonxe que aínda estamos de sermos un país lingüisticamente normalizado. E aínda nolo van pór ben máis difícil! Por iso é que seren galegofalantes é un motivo máis para amalas. Elas (e neste feminino incluídevos tamén todos), coa súa afouteza, coa súa teimosía impedirán que o noso idioma morra de morte morrida. Elas impedirán o autoexterminio da nosa cultura e farán que, se nun futuro indesexable, o galego desaparece, a historia saiba que non foi un suicidio senón unha morte matada, o froito dun asasinato premeditado e medido, e que o tempo pida contas aos responsables deste holocausto lingüístico.