Grial 181

VV.AA.

Olladas sobre Ramón Piñeiro

2009 é o Ano de Ramón Piñeiro. GRIAL súmase con este número ás actividades que deste ano, no que a Real Academia Galega lle dedica o Día das letras Galegas. Un número dedicado a unha personalidade que, como poucas influíron na vida cultural e política galega das últimas décadas. Ramón Piñeiro é fundamental para comprender a evolución da conciencia política e cultural de Galicia na segunda metade do pasado século.

No número, coordinado por Henrique Monteagudo e Carlos Fernández (que tamén contribúe cun artigo) colaboran Miguel Barros, Justo Beramendi, Víctor F. Freixanes e Damián Villalaín. Trátanse con diferentes ‘olladas’ algunhas das facetas intelectuais e políticas de quen foi fundador e director, xunto con Francisco Fernández del Riego, desta revista dende o ano 1963 ata 1998, vinte e cinco anos que acompañaron e impulsaron un enorme cambio cultural en Galicia.

Miguel Barros en "Ramón Piñeiro e a revisión do nacionalismo" pretende na súa análise "contribuír a que a percepción desta figura senlleira da nosa contemporaneidade atenda á súa orixe de labrego, de labrego ilustrado que dende a realidade magoante da que emerxe pretende acadar un estadio superior de organización social e política en base á mobilización colectiva do pobo consciente da súa natureza de suxeito histórico".

En "Na tradición galeguista. Espírito e cultura no pensamento de Ramón Piñeiro", Carlos Fernández afirma que Piñeiro "non era un tradicionalista. E non o era porque o que realmente lle interesaba, na súa xenerosa e case heroica tarefa de aumentar o prestixio de Galicia en tempos menesterosos, era a alta tradición literaria escrita e porque, ademais, estaba convencido de que a cultura non abrolla dun manantío transcendente, senón da actividade obxectivadora do home individual. A diferenza de Risco, para quen a auténtica cultura, mesmo a en aparencia máis ‘alta’, individual, abstracta e erudita, derivaba sempre dun espírito en orixe impersoal, que podía mesmo chegar a falar en contra das intencións do seu medium ocasional, o autor; a cultura é, para Piñeiro, ‘a viva e real plasmación obxectiva da propia natureza do home, unha enteira e total creación humana’".

Víctor F. Freixanes fai un percorrido pola historia de Galaxia e GRIAL da man dos seus principais protagonistas: Xaime Isla Couto, Francisco Fernández del Riego e, sobre a participación de Piñeiro, pregúntase: "¿Cal é exactamente a contribución de Ramón Piñeiro a este vizoso catálogo? Fundamental. Aínda que algunhas liñas de traballo se deleguen, en Fernández del Riego, en Xaime Isla, en colaboradores externos, a orientación estratéxica é en todo momento de Ramón Piñeiro, cun criterio fundamentado en tres grades liñas: reconstrución da tradición cultural do galeguismo interrompida pola guerra Civil; prestixio intelectual da cultura galega, alén dos esquemas folclóricos en que a ten subsumida o discurso do réxime, e conexión e activismo entre as novas xeracións".

"Pensar en Ramón Piñeiro en relación coa filosofía leva espontaneamente a unha a unha asociación co problema da saudade. Dalgún xeito, iso é inxusto, pois o seu pensamento estivo sempre aberto ás catro esquinas da realidade. Debería mesmo dicirse que a súa preocupación dominante foi a da filosofía política e, desde ela, a antropoloxía e a historia. Pero é certo tamén que, atendendo ao que se ordinario se entende por filosofía, para el tivo a súa aplicación máis clara no terma da saudade". Así inicia o seu artigo, "Piñeiro e a filosofía da saudade", Andrés Torres Queiruga, onde trata as reflexións de Piñeiro e a súa relación coas achegas sobre o tema de distintos pensadores europeos do seu tempo.

Justo Beramendi trata criticamente en "A interiorización da derrota. Ramón Piñeiro e o nacionalismo galego" a súa traxectoria política dende a primeira militancia nas Mocedades Galeguistas ata a condición de deputado independente integrado no grupo parlamentario do PsdeG-PSOE no primeiro Parlamento galego. Como conclusión Beramendi sinala que: "O balance das súas relacións co nacionalismo galego non pode ser máis paradoxal. Un dos que máis loitou para que seguise con vida tras o brutal intento de exterminalo por parte da extrema dereita españolista acabou creando instrumentos ideolóxicos positivos para a galeguización discursiva do conxunto das forzas políticas, pero útiles tamén para que os partidos estatais freasen o desenvolvemento político das organizacións nacionalistas".

O "culturalismo", un razonable anticomunismo, o europeísmo, o nacionalismo e a reformulación do galeguismo son temas tratados por Damián Villalaín en "Triunfo e fracaso de Ramón Piñeiro". Para Villalaín, "Seguramente a dedicatoria a Piñeiro das Letras Galegas no ano 2009 servirá para rehabilitar nalgunha medida ao Piñeiro escritor, ao ensaísta de prosa clara e límpida máis que ao filósofo vocacional que nunca puido chegar a ser. Pero non é dubidoso que a decisión da Real Academia Galega reavivará, sobre todo, o debate sobre Piñeiro e a política. E ese debate volverá a estar tinxido, case con seguridade, das características e orientacións que xa adquiriu na vida do de Láncara: non será tanto un debate dirixido a comprender o que Piñeiro fixo como un debate destinado a cargar a Piñeiro co que deixou de facer".

Os dous primeiros artigos de Ramón Piñeiro, publicados en 1931 e 1933 na revista luguesa Yunque, completan as páxinas que este número de GRIAL lle dedica.

A sección ‘Temas do noso tempo’, publica tres artigos: o relatorio "Análise da política lingüística do Goberno galego (2005-09)", que Nel Vidal Barral presentou nos XI Encontros para a Normalización Lingüística, que tiveron lugar en Santiago de Compostela en febreiro deste ano; "Acordo Ortográfico da Língua Portuguesa (1990). Principios e aplicações", de Isabel Almeida Santos, da Facultade de Letras de Coimbra, publicado en portugués, e "Os límites do poder. A fin do excepcionalismo americano" do profesor da Universidade de Boston Andrew J. Bacevich.

A sección ‘O espello das letras’, ademais das habituais recensións de libros, publica o artigo de Xosé Manuel Dasilva: "Rosalía, Pondal e Curros diante da censura.

"A (re)construción do común no século XXI", de Albino Prada Blanco, e "Cara a un modelo produtivo de política cultural. Cultura e economía creativa no marco da Estratexia de Lisboa", de Håkan Casares Berg, integran a sección ‘Cultura e sociedade’.

As seccións ‘Creación’, con poemas de Xavier Seoane e un relato de Xerardo AgraFoxo e ‘Crónica’, cunha "Carta de Galway" de Paulo Kortazar completan este número 181 de GRIAL.

Recensións


Detalles

  • Páxinas : 156
  • Deseño : Rústica
  • Dimensións : 18,5 x 27 cm
  • Data Publicación : 2009-04-17
  • Colección : Grial
  • Editorial : Galaxia
  • ISBN :
  • Edición : 1

Noticias relacionadas



Actividades relacionadas


Novidades

prana-apanaPrana ApanaPatricia Rivas Gallego
9788491514473O derradeiro libro de Emma OlsenBerta DávilaPablo Prado
9788491514589O país do porvirXoaquín Fernández Leiceaga

VV.AA.

VV.AA.,


Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que vostede teña a mellor experiencia de usuario. Se continúa navegando está dando o seu consentimento para a aceptación das mencionadas cookies e a aceptación da nosa política de cookies, clique na ligazón para máis información. sobre as cookies

ACEPTAR